Mehmet Emin Resulzade

Mehmet Emin Resulzade

Tarihteki ilk Türk Cumhuriyeti olan Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mehmet Emin Resulzâde 1884′te Bakü’de dünyaya geldi. Çalışma hayatına 19 yaŞında iken gazete yazarlığı ile başladı. Tiflis’te yayınlanan Şark-i Rus, Azerbaycan’da Hüseyinzâde Ali Bey Turan’ın Hayat ve Füyuzat ile Ahmet Ağaoğlu’nun Irşat ve Terakki gazetelerinde yazdı. Bakü’de haftalık Tekâmül, sonra Yoldaş dergilerini yayınladı.
1905′te siyâsete atıldı. Çarlık yönetimine karşı gizli bir dernek kurdu. Takibata uğrayınca Türkiye’ye kaçtı. 1913′te Çarlık yönetimi af çıkarınca Bakü’ye döndü.
1917′de Bağımsız Azerbaycan fikrini savunan Müsâvât Partisi’nin başkanı oldu. Türkistan’daki diğer Türk Cumhuriyetleri’nin de Rusya’dan ayrılması ve Türk Devletleri Federasyonu kurulması fikrini savunuyordu.
28 Mayıs 1917′de Azerbaycan Cumhuriyeti kuruldu ve ilk cumhurbaşkanı oldu. Cumhuriyet iki yıl yaşadı. Kızıl Ordu Azerbaycan’ı işgal edince Resulzâde önce Almanya’yla gitti. Ikinci Dünya Savaşı sonunda Almanya teslim olunca Türkiye’ye geldi, Ankara’ya yerleşti. 6 Mart 1955′te vefat etti.

Azeri Agzindan Biyografisi:

Mehmet Emin Resulzade ( 31 Ocak 1884 – 06 Mart 1955 )

Azerbaycanin, hemcinin Rus imperyasinin ishgali altinda bulununan diger turk cumhuriyyetlerinin istiqlal savashinin en onemli liderlerinden biri olan, Azerbaycan Cumhuriyyetinin banisi, Azerbaycan turklerinin ulu onderi olan Mehmet Emin Resulzade 1884-cu yil ocak ayinin 31-de Baku yakinliginda Novhani koyunde tevvellud etmish. Ilk tahsilini babsindan aldikdan sonra, 1894-cu yilda Bakude rus – turk okulunda okumushdur. 1898-ci yilda Baku tehniki mektebine girmish ve 1902-ci yilda orani bitirmish. 1902-ci yilda Bakude Muselman Genclik teshlitani kurmush. 1903-cu yildan rus cari aleyhine siirler yazmish. 1904 – 1908-ci yillarda cesidli teshkilatlarla, Azerbaycan istiklalcilarile gorushmush. Bazi qazetelerde yaziler yazmish. 1908-ci yilda Guney Azerbaycana gecmish, 1911-ci yila gibi orada calishmisdir. 1911-ci yilda Turkiyeye gitmish ve Genc Turklerle gorushmush. 1913-cu yilda Azerbaycana domush ve ashiri turkcu olan Musavat partisinin bashqani olmush. I Dunya Harbinde Turkiyeni desteklediyi icin bir-kac kes haps olunmush ve partisi kapatilmish. 1917-ci yilda rus inkilapindan sonra partisini berpa etmish ve fealiyyetini buytmush. Silah arkadashlari olan Feteli han Hoylu, Nesib bey Yusifbeyli ve diyerleri ile 1918-ci yilin mayis ayinin 28-de Azerbaycan Turk Cumhuriyyetini kurmush.
Soyledikleri: Bir kere yukselen bayrak bir daha enmez;
Turk ellerinin kurtulushu kendilerini bir millet gibi tanimakdan gecir;
Insanlara hurriyyet, milletlere istiklal.