Nuri Demirağ
Haziran 18, 2008
Nuri Demirağ
( 1886 – 1957 )
Turkiye Cumhuriyeti demiryollari insaatinin ilk muteahhitlerinden ve cumhuriyet devrinin ilk sayili milyonerlerinden, kardesi Abdurrahman Naci Demirag ile birlikte servetlerini Turkiye’nin sanayi kalkinmasinda buyuk islere yatirmis ve is hayatinin yaninda genis olcude hayirsever insan olarak tanininmis bir kisi.
1886 yilinda Sivas’in Divrigi kasabasinda dogdu. Bu kasabanin esrafindan Muhurdarzade Omer Bey’in ogludur, annesinin adi Ayse Hanimdir. Babasini henuz uc yasinda iken kaybetmis, annesinin himaye ve tesvik kanadi altinda otodidakt olarak yetismistir. Rusdiye tahsilini memleketinde yapmis ve ayni rusdiyeye muallim tayin edilmis, Ziraat Bankasinin actigi bir musabaka imtihanini kazanarak, bu bankanin once Kangal, sonra Kockiri subelerinde calismistir. Maliye Bakanliginin actigi bir imtihanida kazanarak, bankaciliktan maliye hizmetine gecmis, Istanbul’a gelerek Maliye’nin her kademesinde seckin bir memur olarak calismis ve 1918-1919 arasinda 32-33 yaslarinda iken Maliye Mufettisi olmustur. Divrigi ile alakasini kesmeyerek, Istanbul’da Besiktas’a yerlesmistir.
Kendi kaydina gore 56 altin (252 kagit lira) birikmis parasi ile sigara kagitciligina baslamis ve -Turk Zaferi- adini verdigi bir sigara kagidi cikarmistir. O aci ve karanlik gunlerde – Turk Zaferi Sigara Kagidi- fevkalade ragbet gormus, o zamanki soyadi ile Muhurdarzade Nuri Bey’e hayli para kazandirmis, 252 lirasi uc sene icinde 84 000 lira olmustur. Daha sonra, Cumhuriyet hukumeti’nin Turkiye Demiryollari ve soseleri ile basladigi buyuk imar isini benimseyerek, devlete en uygun tekliflerle muteahhitlik hayatina atilmistir.(1)
-Ilk Turk Demiryolu Muteahhidi, ilk kazmayi vurdugu yerden itibaren azminin ve imanin butun kuvvetiyle ilerlemeye ve butun gectigi yerleri, demir aglarla ormeye basladi.- Fakat Nuri Bey’in muvaffakiyeti, Samsun’dan Erzurum’a kadar gectigi yerleri demir aglarla ormekten ibaret kalmadi. O buyuk iddiasinin tahakkukunu calisti.Samsun’dan baslayan ilk tahakkukuna muteaakip (Fevzipasa-Diyarbakir) (Afyon-Antalya) (Sivas-Erzurum) (Irmak-Filyos) hatlarinda 1012 kilometrelik demiryolu yaparken, diger buyuk insaat islerine de atildi. Bursa’da Sumberbak’in Merinos, Karabuk’te Demir ve Celik,
